Genetik ANTRENÖRLÜK
Genetik bilgiden sorumlu biçimde yararlanan antrenörlük yaklaşımı.
BUNLARI BİLİYOR MUSUN?
1- ACTN-3 geninin belirleyici olduğu kas lifi tiplerini biliyor musunuz?
TİP-1,TİP-2A,TİP-2B
2- Kas fibrillerinin biyokimyasal özelliklerini biliyor musunuz?
3- RAAS sisteminin ACE geni ile ilişkisini biliyor musunuz?
4- Kardiovasküler sistem kapasitesi nedir?
5- Kasları hangi enerji sistemini kullanıyor? (Oksidatif, Glikolitik veya Hibrit mi?)
6- Rejenerasyon ve Süperkompenzasyon süreçleri nelerdir?
7- Genetik yapısına uygun olarak ihtiyaç duyduğu kalorinin % kaçı proteinden, karbonhidrattan veya yağdan oluşmalıdır?
CEVAP;

GENETİK BİLGİLERİ OKUMA
Genler, antrenman yanıtı, iyileşme modelleri, sakatlığa yatkınlık ve fiziksel adaptasyon dahil olmak üzere belirli biyolojik eğilimleri etkileyebilir.
Bununla birlikte, atletik gelişim, antrenman kalitesi, koçluk, beceri geliştirme, beslenme, uyku, psikoloji, sakatlık geçmişi, çevre, fırsat, motivasyon ve uzun vadeli gelişim kültürü dahil olmak üzere birçok faktör tarafından şekillendirilir.
ÖRNEĞİN;
AŞAĞIDAKİ GEN PANELLERİNE AİT VERİLER, DOĞRU OKUNDUĞUNDA SPORTİF PERFORMANSIMIZA BÜYÜK KATKILAR SAĞLAMAKTADIR.
- ACTN3 (Alpha Actinin 3) = Kas tipini belirler (Hızlı kasılan glikolitik, yavaş kasılan oksidatif veya her iki özelliğe kısmi olarak taşıyan universal) Etkileri; Maksimum performansa ulaşabilmek için branş, kategori ve mevki belirlenmesinde en önemli genetik faktörden biridir.
- ACE (Angiotencin 1 converting enyzme) = Kardiyak kapasiteyi belirler. Etkileri; Damarları daraltma-Su ve sodyum dengesi-Kırmızı kan hücrelerinin üretilmesi-Doku oksijenlenmesi. Ayrıca antrenman özelliklerinin (süre, hacim, şiddet, sıklık) belirlenmesinde en önemli referans genlerinden biridir.
- SOD2 (Superoxide Dismutase 2 /c-28T) = Oksidatif strese bağlı hücre ölümlerini engeller ve bağışıklık sistemi yanıtıyla rejenerasyon sürecini belirler. Daha sağlıklı hücreler performans ve kas gelişimi pozitif yönde etkiler.
- SOD2 (Superoxide Dismutase 2 /c.245T>C) = Hücrelerde üretilen ve biyolojik sistemlere toksik olan süperoksit anyon radikallerini yok eder. Yeniden yapılanma sürecini hızlandırır.
- IL-6 (Interleukin 6) = Bağışıklık sistem yanıtı, inflamasyonu ve B hücrelerinin olgunlaşmasında işlev gören sitokini kodlar. Bağışıklık ve recovery sürecini belirler.
- IL-6R (Interleukin 6 Receptor) = IL6 reseptörünün çözünür halinin düşük konsantrasyonu, IL6 aktivitesinin bir agonisti olarak işlev görür. (Rejenerasyon, recovery)
- COL1A1 (Collagen Type I Alpha 1 Chain) = Tip 1 kollajen kodlar / üretir (çapraz bağ yırtıkları, omuz çıkıkları)
- TNF (Tumor Necrosis Factor) = Sitokinler ve stres gibi uyarılara hücresel tepkiler verir ve enfeksiyonlara karşı immünolojik cevabı düzenlemede önemli bir rol oynar.
- GDF5 (Growth Differentiation Factor 5) = Kemik ve kıkırdak oluşumunda rol oynayan büyüme faktörüdür. Sakatlık riskleri, (Tendinopati ve Osteoartirit)
- CRP (C-Reactive Protein) = Ana savunma ile ilişkili çeşitli fonksiyonları görüntüler. Doku hasarına, enfeksiyona veya diğer enflamatuvar uyaranlara akut faz cevabı düzenler. DNA ve histonlarla etkileşim kurabilir.
- NOS3 (Nitric Oxide Synthase 3) = Nitrik oksit sentezi. Vasküler düz kas gevşemesine neden olan nitrik oksit (NO) üretir. Etkileri; Damarları genişleterek kan dolaşımının artmasını ve bu sayede kaslara giden oksijen, glikojen ve besinlerin çoğalmasını sağlar.
- DIO1 (Iodothyronine Deiodinase 1) = Tiroid fonksiyonları, omurgalılarda büyüme, farklılaşma ve temel metabolizma için gerekli olan dolaşımdaki T3’ün çoğunu sağlar.
- VEGF (Vascular Endothelial Growth Factor) = Eforu desteklemek için yeni kan damarları büyümesini destekler. Sportif performansla olan ilişkisi, ”Dayanıklılık”.
- PPARGC1A (PPARG Koaktivatör 1 Alfa) = Steroid ve nükleer reseptörler için transkripsiyonel koaktivatör’dür.
- PPARG (Peroxisome Proliferator Activated Receptor Gamma) = Yağ asitlerinin peroksitomal beta oksidasyon yolunu kontrol eder ve kan damarlarındaki ARNTL / BMAL1 transkripsiyonunu düzenleyerek kardiyovasküler ritimlerin düzenlenmesinde rol oynar.
ETİK YAKLAŞIM
AMACIM,
Sizi Basketbol’un gelişimini etkileyebilecek biyolojik faktörlerle tanıştırmak ve bireysel farklılıkları daha sorumlu bir şekilde anlamak için pratik bir çerçeve sunmaktır.
Genetik, daha iyi sorular sormamıza yardımcı olabilir. Ancak asla oyuncuları etiketlemek, genç sporcuları sınırlamak veya antrenörün karar verme yeteneğinin yerini almak için kullanılmamalıdır.

